Aileler ve eğitmenler için pedagojik danışmanlık.
“Sanatta ilkel başlangıçlar vardır; bunları çoğu zaman etnografik koleksiyonlarda, bazen de bir çocuğun kendi odasında bulursun.
Gülme, sayın okur!
Çocuklar da bunu yapabilir; işte bunda bir bilgelik vardır! Ne kadar çaresiz görünürlerse, bize o kadar öğretici bir sanat sunarlar. Ve onları, daha başından yozlaşmadan korumak gerekir…”
— Paul Klee (1879–1940)
Çoğu zaman hayretler içerisinde, hayranlıkla izlediğimiz çocukluk deneyimi düşündüğümüzden daha karmaşık ve canlı bir süreçtir. Bazen neyin doğru olduğunu bilsek de o anın içerisinde nasıl davranacağımızı bilemeyiz. Bu alanda tam da bu gerçekliğin içinde birlikte ilksel bir bakış geliştirmek ve doğru tutumu kazanmak ve yalnızca gerektiği kadar yardımcı olabilmek için var.
Görsel sanatlar öğretmenliği, Waldorf pedagoji sınıfı öğretmenliği, antropozofik sanat terapisi, alanlarındaki eğitimlerim ve deneyimlerimle, çocuk gelişimine, yalnizca teorik değil, estetik ve etik deneyimsel, duyu bütünsel bir yerden yaklaşıyorum.
Rudolf Steiner’ın dediği gibi, her çocuk bir müfredattır. Yani, her birimizin öğrenme şekli, hayatı algilama şekli ve biz eğitimmenler ve ebeveynler olarak ihtiyaç olanı görebilmek ve sunabilmekle sorumluyuz. Ve birlikte bakabildiğimizde, çoğu zaman zaten orada olan, ama fark edilmeyen şeyi görünür kılmaya çalışırız. Tanışmanlık sürecinde, çocuğun biricikliğine saygı duyarak, Sevgiyle kapsadığımız alanda günlük ritmi, bulunduğu ortamın güvenilirliği, gerçekten yetişkin olarak çocukları nasıl çevrelediğimizi ve kalp, zihin, hareket, irade dengesinde ihtiyaçları gözeterek sağlıklı sınırlar, sağlıklı bağlanma ve koşulsuz sevgi üzerine çalışırız. Burada amaç bir ideal yaratmak değildir. Olduğumuz yerden olanı fark edebilmek ve gerekli yönde sadeleşmek ya da çoğalmak. Özellikle erken çocukluk döneminde anlatılan değil, yaşanan önemlidir. Bu yüzden en güçlü pedagojik araç kurduğumuz yaşamın kendisidir. Ve yetişkin olarak ancak kendimize alan açabildiğimizde ve taklit edilesi güzellikle yaşadığımızda sağlıklı gelişimi destekleriz.
Görüşmeler haftada bir, bir buçuk saat olarak önerilir. Bunun sıklığına beraber ihtiyaca göre karar vereceğiz. Çalışmalar ağırlıklı olarak online yürütülür ve gerekli durumlarda yüz yüze planlanır. Her çocuk kendi zamanında açılır, her çiçek. Kendi zamanında açılış onu hastalandırmak değil, onun açılabileceği koşulları kurmak yetişkinin sorumluluğudur. Pedagojik danışmanlık süreci bu koşullara birlikte bakabilmek için bir alandır. Bazen değiştirmek gerekmez, sadece görmek yeterli olur. Bazen çözmek değil, sadece fark etmek yeterli olur. Neyin gerçekten gerekli olduğunu ayırt edebilmek için bir aradayız.
Sanat Terapisi
Sıkça Sorulan Sorular
(01) Pedagojik danışmanlık nedir ve ne işe yarar?
Amaç, hızlı çözümler üretmekten çok, farkındalık geliştirmektir. Çünkü çoğu zaman değişim, doğru müdahaleden önce doğru görme ile başlar. Bu süreç, danışman ve ebeveynin birlikte yürüttüğü, çocuğa alan açan, dikkat ve özen gerektiren bir eşlik etme halidir.
Carl Jung’un ifade ettiği gibi: “Görülmeyen şey kader haline gelir.” Bu nedenle pedagojik danışmanlık, görünmeyeni görünür kılma sürecidir.
(02) Çocuğum için pedagojik danışmanlığa ne zaman başvurmalıyım?
Günlük yaşam ritmi, ev ve okul ortamı, çocuğun çevreyi nasıl algıladığı ve bu algının davranışlarına nasıl yansıdığı gibi konular üzerine düşünmek; ebeveyne içsel bir netlik ve güven kazandırır. Aynı zamanda çocuğun öz varlığına saygı duyan, sevgi ve güven temelli bir ilişki kurabilmek için bilinçli bir zemin oluşturur.
Çoğu zaman zorlanan yalnızca çocuk değil, ebeveyn de olur. Bu nedenle pedagojik danışmanlık, ilişki içinde ortaya çıkan tüm zorlanmaları anlamak ve dönüştürmek için bir alan açar.
Gabor Maté’nin yaklaşımında da vurgulandığı gibi, çocukların davranışları çoğu zaman bir “problem” değil, bir ihtiyaç ifadesidir. Bu ihtiyeti doğru okumak, sürecin temelini oluşturur.
(03) Pedagojik danışmanlıkta ebeveynin rolü nedir?
Danışmanlık süreci bir yönlendirme değil, bir iş birliğidir. Bu iş birliğinin sağlıklı ilerleyebilmesi için açıklık, gönüllülük ve süreklilik önemlidir. Ebeveynin sürece aktif katılımı, çocuğun gelişim alanını doğrudan etkiler.
Ita Wegman’ın yaklaşımında da görüldüğü gibi, iyileştirici olan çoğu zaman müdahale değil, doğru ilişki kurma biçimidir.
(04) Çocuğumun davranış sorunları için pedagojik danışmanlık işe yarar mı?
Çocuk anlaşılmaya başladığında, kendini ifade etme biçimi de dönüşür. Bu nedenle değişim yüzeyde değil, daha derin bir yerden gerçekleşir. Bu yaklaşım, daha kalıcı ve daha sağlıklı bir dönüşüm sağlar.
Rudolf Steiner’ın da işaret ettiği gibi, çocuğun davranışı onun gelişimsel sürecinin bir yansımasıdır; bu süreci anlamadan yapılan müdahaleler çoğu zaman yüzeyde kalır.
(05) Pedagojik danışmanlık ile psikolojik destek arasındaki fark nedir?
Psikolojik destek ise bireyin kendi içsel süreçlerine, duygusal ve psikolojik dinamiklerine doğrudan odaklanır. Bu iki alan birbirinden ayrı olmak zorunda değildir; gerektiğinde pedagojik danışmanlık süreci, psikolojik destekle birlikte ilerleyebilir ya da o yöne yönlendirme yapılabilir.